«Тормыш баскычлары» (1927) повестенда М.Гафури Беренче бӨтендӨнья сугышы ҺӘм 1917 елгы революция темаларына кабат ӘйлӘнеп кайта. Автор повестьныҢ тӨп герое ВахитныҢ характеры формалашуын, аныҢ хезмӘт иялӘре хокукы Өчен чын кӨрӘшче булып китҮен кҮрсӘтӘ.

КҮренекле язучы, Г. Тукай исемендӘге ДӘҮлӘт премиясе лауреаты ИбраҺим СалаховныҢ Әлеге китабында «Колыма хикӘялӘре» роман-хроникасы бирелде. ӘсӘрдӘ тоталитар режимныҢ кешелексез сӘясӘте, зинданнарда, концлагерьларда хаксызга ҺӘлак ителгӘн миллионлаган репрессия корбаннарыныҢ ачы язмышы сурӘтлӘнӘ.

Татарстан РеспубликасыныҢ Г. Тукай исемендӘге ДӘҮлӘт премиясе лауреаты Габдрахман ӘпсӘлӘмовныҢ бу китабында галимнӘр, медицина хезмӘткӘрлӘренеҢ тормышын ҺӘм хезмӘтен сурӘтлӘгӘн, заманында укучылар тарафыннан аеруча Җылы кабул ителгӘн “Ак чӘчӘклӘр” романы урын алды.

Әлеге китапта татар ӘдӘбияты классигы, галим, публицист, дӘҮлӘт ҺӘм ҖӘмӘгать эшлеклесе ГалимҖан ИбраҺимовныҢ «Казакъ кызы» романы урын алды. Китап Г.ИбраҺимов иҖаты белӘн кызыксынган киң катлау укучылар игътибарына тӘкъдим ителӘ.

Юмор белӘн ҖӘмгыятьтӘ барган проблемаларны бергӘ Үреп биргӘн Г. Тукай чын-чынлап зирӘк каһарманнарына гашыйк итӘ. Китап мӘктӘпкӘчӘ ҺӘм кече яшьтӘге мӘктӘп балаларына адреслана.

БӨек татар шагыйре Габдулла ТукайныҢ «Су анасы» – иҢ популяр Әкият. АныҢ нигезендӘ Татар мифологиясеннӘн алынган су рухы ята. Китап мӘктӘпкӘчӘ ҺӘм кече яшьтӘге мӘктӘп балаларына адреслана.

БӨек татар шагыйре Габдулла ТукайныҢ иҢ популяр Әкият-поэмасы. Китап мӘктӘпкӘчӘ ҺӘм кече яшьтӘге мӘктӘп балаларына адреслана.

АвторныҢ ӘкиятлӘре укучы Өчен яҢа дӨнья ачалар. Бу ӘсӘрлӘр зур кызыксыну белӘн укыла. ТабигатьнеҢ матур кҮренешлӘре кҮз алдына килеп баса, тӨрле хайваннар, кошлар, балыклар тормышы сурӘтлӘнӘ ҺӘм ҺӘр ӘсӘр укучыга нинди дӘ булса бер акыллы фикер белдерӘ.

«Урталыкта» (1969) повесте белӘн язучы «нык ҮскӘн социализм» дӘверенеҢ совет чынбарлыгы картинасын тудыра, кешенеҢ ни Өчен конформизмга ҺӘм Әхлакый яктан тҮбӘнӘя баруына китергӘн сӘбӘплӘрне эзлӘргӘ тырыша.

“Без—41 ел балалары”, “Кеше китӘ – Җыры кала” ӘсӘрлӘреннӘн торган трилогиянеҢ Өченче повесте. АвторныҢ кайта-кайта яшьлеге турында уйланулары, тормыш фӘлсӘфӘсе чагыла.

Роза Хафизованың тылсымлы, маЬаралы ӘкиятлӘрендӘ Курай-малай белӘн Талсылу дуслыгы, КирлемӘннеҢ ничек акылга утыруы, Затлы ӘтӘчнеҢ ничек кӨлкегӘ калуы сурӘтлӘнӘ.

«Без – кырык беренче ел балалары» повестенда сугыш чоры балаларыныҢ кӨнкҮреше, педагогия училищесына укырга килеп, кҮп авырлыкларга дучар булуларын сурӘтли, авыл хезмӘтчӘннӘренеҢ бетмӘс-тӨкӘнмӘс мӘшәкатьлӘрен дӘ юмор аша бирӘ, хӘтта иҢ кыен чакларда да яшӘҮдӘн ямь табарга мӨмкин булуны аҢлата, бу...

Үзен тӨрле рӘвешлӘрдӘ сынап карап, нӘтиҖӘдӘ, кеше булудан да хӘерлесе юк дигӘн фикергӘ килгӘн ташчы егет турындагы хикӘят.

Повестьта заманыбызныҢ актуаль мӘсьӘлӘлӘре ҮзӘккӘ куела. ДӨрес яшибезме? КӨндӘлек гамӘллӘребез кешелек иминлегенӘ янаучы куркыныч кӨчкӘ ӘйлӘнмиме? Геройлар арасындагы кискен ҺӘм гыйбрӘтле каршылыклар укучыны шул хакта искӘртӘ.

Повестьта заманыбызныҢ актуаль мӘсьӘлӘлӘре ҮзӘккӘ куела. ДӨрес яшибезме? КӨндӘлек гамӘллӘребез кешелек иминлегенӘ янаучы куркыныч кӨчкӘ ӘйлӘнмиме? Геройлар арасындагы кискен ҺӘм гыйбрӘтле каршылыклар укучыны шул хакта искӘртӘ.

КешенеҢ матурлыгы йӨзендӘ, буй-сынындамы яки кҮҢелендӘме? БезнеҢ карашка матур тоелмаган кеше башкалар Өчен матур була аламы? МӘхӘббӘт Өчен кҮҢел матурлыгы гына ҖитӘме, матурлык нӘрсӘдӘн гыйбарӘт? Шушы сорауларга Җавап бирӘ торган фӘлсӘфи дӘ, интригалы да хикӘя.

Бу ӘсӘрнеҢ геройлары гадӘти язмышлы кешелӘр генӘ тҮгел. Монда яралы ҖаннарныҢ тормыш тӨбеннӘн аваз салуы, яшӘҮ белӘн ҮлемнеҢ тартышуы, мӘрхӘмӘт белӘн явызлыкның гел янӘшӘ йӨрҮе, кыскасы, кҮҢелебезгӘ оялаган тҮбӘнлек белӘн олылык хислӘренеҢ кӨрӘше ятимнӘр Җаны аша уздырылып сурӘтлӘнӘ. Ачыдан ачы –...

ФӘнис ЯруллинныҢ автобиографик характердагы повесте,ӘсӘрнеҢ тӨп герое ФӘнияр – авторныҢ Үзе шикелле Үк армиядӘ имгӘнеп, урын ӨстендӘ кала, ихтыяр кӨчен Җуймый, яшӘҮ Өчен кӨрӘшӘ.

ӘсӘр, татар тарихыныҢ моҢа кадӘр аз яктыртылган гаять катлаулы Казан ханлыгы чорын чагылдыру белән бергӘ, кешелӘр арасындагы мӨнӘсӘбӘтлӘрнеҢ сафлыгын, мӘхӘббӘт ҺӘм дуслыкныҢ тирӘнлеген, хыянӘтнеҢ ачылыгын тасвирлаудагы осталыгы, тормышчанлыгы белӘн дӘ ҖӘлеп итӘ.

Мостай КӘримнеҢ автобиографик характердагы Әлеге повесте нӘни Кендек образы аша, халыкның тормыш-кӨнкҮрешен , бер йортта ике кӨндӘшнеҢ дус-тату тормышын, традициялӘрен сурӘтлӘгӘн якты хислӘргӘ бай ӘсӘр.